مالیات ۱۰ درصدی پزشکان ۱۴۰۵؛ نحوه پرداخت، مهلت و تکلیف مراکز درمانی
آخرین بهروزرسانی: ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵ سازوکار دریافت ۱۰ درصد مالیات علیالحساب از حقالزحمه یا حقالعمل گروه پزشکی در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیاتهای مستقیم ابلاغ شده است.
بر اساس این حکم، پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی که از مراکز درمانی مشمول، حقالزحمه یا حقالعمل دریافت میکنند باید وضعیت مالیات علیالحساب ۱۰ درصدی دریافتی خود را کنترل کنند.
در صورتی که مرکز درمانی مالیات را از مبلغ پرداختی کسر و واریز کرده باشد، پزشک بابت همان مبلغ نباید مجدداً مالیات علیالحساب پرداخت کند.
این موضوع بهخصوص برای حسابداران مراکز درمانی، مدیران مالی بیمارستانها و درمانگاهها و همچنین پزشکانی که در چند مرکز درمانی فعالیت میکنند اهمیت زیادی دارد.
پاسخ سریع
مالیات علیالحساب حقالزحمه یا حقالعمل پزشکان در سال ۱۴۰۵ معادل ۱۰ درصد مبلغ مشمول است.
اگر مرکز درمانی این ۱۰ درصد را از پرداخت پزشک کسر و به نام او واریز کند، پزشک برای همان مبلغ تکلیف پرداخت دوباره ندارد.
در مواردی که مالیات توسط مرکز درمانی کسر و پرداخت نشده باشد، پزشک یا عضو سازمان نظام پزشکی مشمول باید مالیات علیالحساب مربوط را حداکثر تا پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حقالزحمه یا حقالعمل تعیین تکلیف کند.
نکته بسیار مهم این است که این ۱۰ درصد مالیات قطعی پزشک نیست و ماهیت علیالحساب دارد.
مالیات علیالحساب پزشکان چیست؟
مالیات علیالحساب مبلغی است که پیش از تعیین مالیات قطعی عملکرد مؤدی پرداخت میشود.
بنابراین اگر از حقالزحمه پزشک ۱۰ درصد مالیات علیالحساب کسر شود، به این معنا نیست که مالیات نهایی درآمد پزشک دقیقاً ۱۰ درصد خواهد بود.
مالیات نهایی با توجه به وضعیت پرونده مالیاتی، درآمد مشمول مالیات، هزینههای قابل قبول، معافیتهای قانونی، مالیاتهای پرداختشده قبلی و سایر اطلاعات پرونده تعیین میشود.
مبلغی که در طول سال بهعنوان مالیات علیالحساب پرداخت شده است باید در زمان تعیین مالیات نهایی مورد توجه قرار گیرد.
چه کسانی مشمول مالیات ۱۰ درصدی پزشکان هستند؟
این حکم شامل پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی میشود که از مراکز درمانی مشمول، حقالزحمه یا حقالعمل دریافت میکنند.
مراکز درمانی موردنظر میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- مراکز درمانی دولتی
- بیمارستانها و مراکز درمانی خصوصی
- مراکز وابسته به نهادهای عمومی غیردولتی
- مراکز درمانی نیروهای مسلح
- مراکز درمانی خیریه
- مراکز و شرکتهای دولتی مشمول
بنابراین برای تعیین مشمولیت فقط عنوان «پزشک» کافی نیست؛ نوع درآمد دریافتی و رابطه پزشک با مرکز درمانی نیز اهمیت دارد.
چه پرداختهایی مشمول مالیات علیالحساب ۱۰ درصدی نیستند؟
یکی از نکات مهم این مقررات، تفاوت میان حقالزحمه و حقالعمل پزشکی با حقوق و کارانه است.
اگر مبلغی بهعنوان درآمد حقوق یا کارانه پرداخت شود و مالیات آن طبق مقررات مربوط به مالیات حقوق کسر شده باشد، نباید همان مبلغ دوباره مشمول مالیات علیالحساب ۱۰ درصدی موضوع این حکم قرار گیرد.
در نتیجه واحد مالی مرکز درمانی باید قبل از کسر مالیات مشخص کند پرداخت انجامشده واقعاً چه ماهیتی دارد:
- حقوق
- کارانه
- حقالزحمه
- حقالعمل
- یا سایر انواع پرداخت
ثبت تمام پرداختهای پزشکان در یک عنوان واحد میتواند باعث محاسبه اشتباه مالیات شود.
مالیات ۱۰ درصدی پزشکان چگونه محاسبه میشود؟
محاسبه اولیه ساده است:
مبلغ حقالزحمه یا حقالعمل مشمول × ۱۰ درصد = مالیات علیالحساب
مثال اول
فرض کنید پزشک بابت خدمات انجامشده در یک مرکز درمانی مبلغ:
۲۰۰ میلیون تومان
حقالزحمه مشمول دریافت کند.
مالیات علیالحساب:
۲۰۰ میلیون تومان × ۱۰٪
برابر است با:
۲۰ میلیون تومان
بنابراین مبلغ ۲۰ میلیون تومان بهعنوان مالیات علیالحساب پزشک در نظر گرفته میشود.
مثال دوم
اگر حقالزحمه مشمول پزشک:
۳۰۰ میلیون تومان
باشد، مالیات علیالحساب برابر خواهد بود با:
۳۰ میلیون تومان
اما این ۳۰ میلیون تومان مالیات قطعی عملکرد پزشک نیست.
مهلت پرداخت مالیات علیالحساب پزشکان
مهلت مربوط به این مالیات تا پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حقالزحمه یا حقالعمل است.
برای مثال اگر پزشک حقالزحمه مشمول را در مرداد ۱۴۰۵ دریافت کند، تکلیف مالیات علیالحساب آن باید حداکثر تا پایان ماه بعد تعیین تکلیف شود.
این مهلت را نباید با موارد زیر اشتباه گرفت:
- مهلت ارسال اظهارنامه عملکرد
- مهلت مالیات بر ارزش افزوده
- مهلت تکالیف سامانه مودیان
- مهلت مالیات حقوق کارکنان
هر یک از این تکالیف، مقررات و مهلت جداگانهای دارند.
اگر مرکز درمانی مالیات را کسر کرده باشد چه میشود؟
یکی از مهمترین کنترلهای مالیاتی پزشکان همین موضوع است.
اگر مرکز درمانی ۱۰ درصد مالیات علیالحساب را از حقالزحمه یا حقالعمل پزشک کسر و واریز کرده باشد، پزشک بابت همان درآمد نباید دوباره مالیات علیالحساب پرداخت کند.
به همین دلیل پزشک باید از مرکز درمانی مدرک قابل استناد برای پرداخت مالیات دریافت و نگهداری کند.
اطلاعاتی که بهتر است کنترل شوند عبارتاند از:
- مبلغ ناخالص حقالزحمه
- مبلغ مالیات کسرشده
- تاریخ پرداخت
- مشخصات پزشک
- دوره مربوط
- مبلغ واریزشده
رسید یا مستند پرداخت
چرا جلوگیری از پرداخت دوباره مالیات مهم است؟
فرض کنید یک بیمارستان از حقالزحمه ۳۰۰ میلیون تومانی پزشک، ۳۰ میلیون تومان مالیات علیالحساب کسر کرده باشد.
اگر پزشک از این پرداخت اطلاع نداشته باشد و خودش نیز بابت همان ۳۰۰ میلیون تومان مجدداً ۳۰ میلیون تومان پرداخت کند، عملاً برای یک درآمد دو پرداخت علیالحساب انجام شده است.
به همین دلیل پیشنهاد میشود پزشکان، بهخصوص افرادی که همزمان با چند بیمارستان یا مرکز درمانی همکاری دارند، جدولی برای کنترل موارد زیر داشته باشند:
- نام مرکز درمانی
- تاریخ دریافت
- مبلغ حقالزحمه
- مالیات کسرشده
- شماره یا رسید پرداخت
- وضعیت ثبت مالیات
تکلیف واحد مالی بیمارستان و مرکز درمانی چیست؟
حسابداران مراکز درمانی قبل از پرداخت حقالزحمه پزشکان باید نوع پرداخت را بهدرستی تشخیص دهند.
در فرایند پرداخت، حداقل موارد زیر باید کنترل شود:
- مشخصات پزشک صحیح باشد.
- مبلغ ناخالص حقالزحمه مشخص شود.
- پرداخت از نوع حقالزحمه یا حقالعمل مشمول باشد.
- مبلغ مالیات علیالحساب صحیح محاسبه شود.
- پرداخت مالیات به نام شخص صحیح انجام شود.
- مستندات و رسید پرداخت نگهداری شود.
- اطلاعات پرداخت به پزشک اعلام شود.
یکی از خطرناکترین خطاها این است که مالیات از پزشک کسر شود اما اطلاعات پرداخت بهگونهای ثبت شود که در سوابق مالیاتی پزشک قابل شناسایی نباشد.
آیا مالیات ۱۰ درصدی پزشکان همان مالیات تکلیفی است؟
در عمل گاهی از این پرداخت با عنوان مالیات تکلیفی پزشکان نیز یاد میشود؛ اما نکته مهم برای پزشک این است که مبلغ موردنظر ماهیت علیالحساب مالیات عملکرد دارد.
بنابراین حسابدار باید آن را از مالیات قطعی و همچنین مالیات حقوق جدا کند.
آیا پزشکان دارای حقوق ثابت نیز مشمول ۱۰ درصد هستند؟
صرف پزشکبودن شخص باعث نمیشود تمام دریافتیهای او مشمول این ۱۰ درصد شوند.
اگر پزشک با مرکز درمانی رابطهای داشته باشد که پرداخت او طبق مقررات در قالب درآمد حقوق یا کارانه قرار گیرد و مالیات مربوط نیز از آن کسر شده باشد، همان مبلغ دوباره نباید تحت عنوان حقالزحمه مشمول مالیات علیالحساب ۱۰ درصدی شود.
بنابراین ماهیت قرارداد و نحوه پرداخت اهمیت زیادی دارد.
تفاوت مالیات علیالحساب پزشکان با مالیات قطعی
این دو را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
مالیات علیالحساب:
- در طول دوره پرداخت میشود.
- هنوز مالیات نهایی عملکرد نیست.
- بعداً در محاسبات مالیاتی مؤدی مورد توجه قرار میگیرد.
مالیات قطعی:
- پس از تعیین درآمد مشمول مالیات و اعمال مقررات مربوط مشخص میشود.
- مالیاتهای علیالحساب قبلی در تعیین بدهی نهایی مؤدی اثر دارند.
مالیات علیالحساب پزشکان و سامانه مودیان
پرداخت مالیات علیالحساب ۱۰ درصدی جایگزین تکالیف پزشک در حوزه صورتحساب الکترونیکی و سامانه مودیان نیست.
اینها دو موضوع متفاوت هستند.
پزشکی که براساس مقررات مشمول تکالیف سامانه مودیان است باید تکالیف مربوط به صورتحسابهای الکترونیکی خود را نیز جداگانه انجام دهد.
برای آشنایی بیشتر میتوانید مقاله سامانه مودیان پزشکان برای مالیات تکلیفی حوزه پزشکی و پیراپزشکی را مطالعه کنید.
همچنین توضیحات پایه سامانه در مقاله سامانه مودیان مالیاتی چیست؟ + فیلم آموزشی قابل مشاهده است.
اشتباهات رایج پزشکان و مراکز درمانی
پرداخت دوباره مالیات
مرکز درمانی مالیات را واریز کرده اما پزشک نیز برای همان درآمد دوباره پرداخت میکند.
اشتباهگرفتن مالیات علیالحساب با مالیات قطعی
پرداخت ۱۰ درصد به معنی تسویه نهایی مالیات عملکرد نیست.
اعمال ۱۰ درصد روی حقوق و کارانه
قبل از کسر مالیات باید ماهیت مبلغ مشخص شود.
ثبت مالیات به نام شخص اشتباه
کد ملی و سایر مشخصات پزشک باید دقیق کنترل شوند.
نبود تطبیق بین پزشک و مرکز درمانی
مبالغ اعلامشده توسط مرکز باید با مبالغ ثبتشده در دفاتر و سوابق پزشک تطبیق داشته باشد.
نداشتن مستندات پرداخت
پزشک باید بتواند ثابت کند مالیات علیالحساب مربوط به درآمد او قبلاً کسر و پرداخت شده است.
چکلیست پزشکان
قبل از پایان هر ماه این موارد را کنترل کنید:
- تمام مراکز درمانی محل فعالیت مشخص شدهاند.
- حقالزحمههای دریافتشده ثبت شدهاند.
- مبالغ مشمول از حقوق و کارانه تفکیک شدهاند.
- مالیات کسرشده توسط هر مرکز مشخص است.
- رسیدهای پرداخت دریافت شدهاند.
- برای یک مبلغ پرداخت تکراری انجام نشده است.
- مغایرتها با واحد مالی مرکز درمانی پیگیری شدهاند.
- مالیاتهای علیالحساب برای استفاده در پرونده عملکرد بایگانی شدهاند.
چکلیست حسابداران مراکز درمانی
واحد مالی نیز بهتر است پیش از بستن عملیات هر ماه بررسی کند:
- مبلغ حقالزحمه هر پزشک
- مبلغ مشمول ۱۰ درصد
- مالیات کسرشده
- پرداختهای حقوق و کارانه
- کد ملی و مشخصات پزشک
- تاریخ وصول مبالغ مربوط
- تاریخ واریز مالیات
- رسید پرداخت
- تطبیق با حساب پزشک
- نبود ثبت یا پرداخت تکراری
سوالات متداول
مالیات پزشکان در این بخشنامه چند درصد است؟
میزان مالیات علیالحساب برای حقالزحمه یا حقالعمل مشمول ۱۰ درصد است.
این ۱۰ درصد مالیات قطعی پزشک است؟
خیر. این مبلغ علیالحساب است و مالیات نهایی عملکرد براساس مقررات مربوط تعیین خواهد شد.
مهلت پرداخت چه زمانی است؟
حداکثر تا پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حقالزحمه یا حقالعمل.
اگر بیمارستان مالیات را پرداخت کرده باشد، پزشک هم باید پرداخت کند؟
خیر. بابت همان مبلغ نباید پرداخت علیالحساب دوباره انجام شود.
آیا کارانه پزشک هم مشمول ۱۰ درصد است؟
اگر کارانه در قالب درآمد حقوق پرداخت شده و مالیات آن مطابق مقررات مربوط کسر شده باشد، مشمول این مالیات علیالحساب مجدد نیست.
آیا بیمارستان خصوصی هم مشمول است؟
بله؛ مراکز درمانی خصوصی نیز در دامنه مراکز درمانی موردنظر قرار دارند.
آیا بیمارستان دولتی هم مشمول است؟
بله.
آیا مراکز خیریه نیز مشمول هستند؟
بله؛ مراکز درمانی خیریه نیز در دامنه مراکز موردنظر قرار گرفتهاند.
آیا پرداخت این مالیات تکلیف سامانه مودیان پزشک را حذف میکند؟
خیر. تکالیف سامانه مودیان و مالیات علیالحساب دو موضوع جداگانهاند.
جمعبندی
در سال ۱۴۰۵، حقالزحمه یا حقالعمل مشمول پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی که از مراکز درمانی تعیینشده دریافت میشود، مشمول سازوکار ۱۰ درصد مالیات علیالحساب است.
در مواردی که مرکز درمانی مالیات را کسر و پرداخت کرده باشد، پزشک بابت همان درآمد نباید دوباره مالیات علیالحساب بپردازد.
مهلت پرداخت در موارد مشمول تا پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حقالزحمه یا حقالعمل است و مبالغی که در قالب حقوق و کارانه پرداخت شده و مالیات آنها براساس مقررات مربوط کسر شده است، باید از این موضوع تفکیک شوند.
مهمترین اقدام پزشکان و حسابداران مراکز درمانی، تطبیق مبلغ حقالزحمه، مالیات کسرشده و رسید پرداخت است تا هم تکلیف قانونی در موعد مقرر انجام شود و هم از پرداخت دوباره مالیات جلوگیری شود.
مقالات مرتبط
- سامانه مودیان پزشکان برای مالیات تکلیفی حوزه پزشکی و پیراپزشکی
- سامانه مودیان مالیاتی چیست؟ + فیلم آموزشی
- مالیات چیست و انواع مالیات مستقیم و غیرمستقیم