مالیات طلا در سال ۱۴۰۵ به این معنا نیست که کل قیمت طلا مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشد. طبق مقررات جاری، اصل طلا، جواهر و پلاتین بهکاررفته در مصنوعات از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است و مالیات و عوارض به اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده تعلق میگیرد.
بنابراین هنگام خرید طلا، باید ارزش اصل طلا از اجرت ساخت، سود و حقالعمل تفکیک شود. در ادامه، نرخ مالیات طلا در سال ۱۴۰۵، نحوه محاسبه آن، وضعیت طلای دستدوم، سکه، شمش و طلای آبشده و همچنین تکالیف مالیاتی طلافروشان را بررسی میکنیم.
مبنای معافیت اصل طلا و مشمول بودن اجرت، حقالعمل و سود فروشنده در بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده آمده است
جدول مالیات طلا در سال ۱۴۰۵
| بخش تشکیلدهنده قیمت طلا | وضعیت مالیات و عوارض ارزش افزوده در سال ۱۴۰۵ |
|---|---|
| اصل طلا، جواهر و پلاتین بهکاررفته در مصنوعات | معاف |
| اجرت ساخت | ۱۰٪ |
| سود فروشنده | ۱۰٪ |
| حقالعمل | ۱۰٪ |
نکته مهم: نرخ ۱۰ درصد فقط بر اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل اعمال میشود و ارزش اصل طلا وارد محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده نمیشود.
مالیات خرید طلا در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، اصل طلا، جواهر و پلاتین بهکاررفته در مصنوعات از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است. مالیات و عوارض فقط به اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل تعلق میگیرد.
نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده این بخشها در سال ۱۴۰۵، ۱۰ درصد است. بنابراین مالیات نباید روی ارزش خودِ طلا محاسبه شود. این حکم بر مبنای بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده و مقررات بودجه سال ۱۴۰۵ اعمال میشود.
فرمول محاسبه:
مالیات و عوارض ارزش افزوده طلا = ۱۰٪ × (اجرت ساخت + سود فروشنده + حقالعمل)
مثال محاسبه مالیات و قیمت نهایی طلا در سال ۱۴۰۵
فرض کنید در یک فاکتور خرید طلا، مبالغ به شکل زیر درج شده باشد:
| شرح | مبلغ |
|---|---|
| ارزش اصل طلا | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| اجرت ساخت | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| سود فروشنده | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حقالعمل | صفر |
| جمع مبالغ مشمول مالیات | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
مالیات و عوارض ارزش افزوده فقط روی اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل محاسبه میشود:
۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان = ۱۰٪ × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
بنابراین قیمت نهایی این فاکتور برابر است با:
۱۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان = ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ اصل طلا + ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ اجرت + ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ سود + ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ مالیات و عوارض
در این مثال، ۱۰۰ میلیون تومان ارزش اصل طلا هیچ مالیات بر ارزش افزودهای ندارد و نرخ ۱۰ درصد فقط روی ۱۰ میلیون تومان اجرت و سود اعمال شده است.
نکته: ارقام اجرت، سود و حقالعمل در این مثال فرضی هستند؛ مبنای قانونی موردنظر این است که در سال ۱۴۰۵ اصل طلا معاف و اجرت ساخت، سود و حقالعمل مشمول نرخ ۱۰ درصد هستند.
مالیات طلای دست دوم در سال ۱۴۰۵
در خرید و فروش طلای دست دوم نیز اصل ارزش طلا مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده نیست. بنابراین مالیات ۱۰ درصدی سال ۱۴۰۵ نباید روی قیمت خود طلا محاسبه شود.
اگر در معامله طلای دست دوم اجرت ساختی دریافت نشود، طبیعتاً مالیاتی نیز بابت اجرت وجود ندارد؛ اما سود فروشنده و حقالعمل یا کارمزد دریافتی همچنان مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده با نرخ ۱۰ درصد هستند.
بنابراین عبارت «طلای دست دوم مالیات ندارد» بهصورت مطلق صحیح نیست. اصل طلا معاف است، اما مبالغی مانند سود فروشنده و حقالعمل، در صورت وجود، مشمول مالیات و عوارض هستند.
مثال: اگر ارزش اصل طلای دست دوم ۵۰ میلیون تومان و سود فروشنده ۳ میلیون تومان باشد و اجرت یا حقالعمل دیگری دریافت نشود:
مالیات و عوارض = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱۰٪ = ۳۰۰٬۰۰۰ تومان
در این مثال، ۵۰ میلیون تومان ارزش اصل طلا وارد محاسبه مالیات بر ارزش افزوده نمیشود.
تفاوت حکم مالیاتی طلای دستدوم با مقررات صنفی
از نظر مالیات بر ارزش افزوده، باید بین ارزش اصل طلا و مبالغی مانند اجرت، سود فروشنده و حقالعمل تفکیک قائل شد. طبق بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلا موضوعی جدا از اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده است؛ در سال ۱۴۰۵ نیز نرخ مالیات و عوارض بخشهای مشمول ۱۰ درصد است و این نرخ روی اصل ارزش طلا اعمال نمیشود.
نکته مهم: معافیت اصل طلای دستدوم از مالیات بر ارزش افزوده، به این معنا نیست که فروش طلای مستعمل توسط هر واحد صنفی بدون قید و شرط مجاز است. ضوابط صنفی خریدوفروش طلای دستدوم موضوعی مستقل از مالیات است و باید بر اساس آخرین مقررات وزارت صمت، اتاق اصناف و اتحادیههای ذیربط بررسی شود.
درباره وضعیت صنفی طلای دستدوم نیز در مقاطع مختلف اظهارنظرهای متفاوتی منتشر شده است؛ حتی در گزارشهای صنفی قبلی اعلام شده بود که هنوز ابلاغ رسمی نهایی درباره برخی محدودیتها انجام نشده است. بنابراین در این مقاله از اعلام «ممنوعیت قطعی» یا «آزادی کامل» فروش طلای دستدوم بدون ابلاغ رسمی جاری خودداری میکنیم.
مالیات خرید و فروش سکه در سال ۱۴۰۵
عبارت «مالیات سکه» ممکن است گمراهکننده باشد؛ زیرا در قوانین ایران چند موضوع مالیاتی متفاوت درباره سکه وجود دارد و نباید آنها را یک مالیات واحد در نظر گرفت.
۱. مالیات بر ارزش افزوده معاملات سکه
درباره مالیات بر ارزش افزوده معاملات جاری سکه در سال ۱۴۰۵، نباید پیشنهادها، پیشنویسها یا مقررات مربوط به سالهای گذشته را بهعنوان حکم قطعی جاری منتشر کرد.
تا تاریخ ۹ شهریور ۱۴۰۵، در بررسی انجامشده مستند نهایی و صریحی که یک نرخ یا مأخذ مستقل جدید را بهعنوان قاعده عمومی مالیات بر ارزش افزوده همه معاملات سکه در سال ۱۴۰۵ تعیین کرده باشد، مبنای قابل اتکایی برای این مقاله پیدا نشد. بنابراین در این مقاله از اعلام نرخ مستقل مالیات بر ارزش افزوده سکه بدون مستند نهایی خودداری میکنیم.
۲. مالیات مقطوع سکه مربوط به سالهای گذشته
مقرراتی که در سالهای گذشته درباره «مالیات مقطوع سکه» منتشر شدهاند، لزوماً به معاملات جاری سکه در سال ۱۴۰۵ ارتباط ندارند.
برای نمونه، دستورالعمل شماره ۲۰۰/۹۸/۵۰۷ درباره مالیات مقطوع عملکرد سال ۱۳۹۷ دریافتکنندگان سکه از بانک مرکزی صادر شده بود. بنابراین استفاده از تعداد سکه، نرخها یا نصابهای همان دستورالعمل برای تعیین مالیات خریدوفروش عادی سکه در سال ۱۴۰۵ صحیح نیست.
۳. مالیات بر عایدی سرمایه سکه
موضوع دیگری که باید جداگانه بررسی شود، مالیات بر عایدی سرمایه است. طبق ماده ۴۶ قانون مالیاتهای مستقیم که در قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی اصلاح شده، انواع طلا، نقره، پلاتین و مسکوکات آنها در فهرست داراییهای موضوع مالیات بر عایدی سرمایه اشخاص غیرتجاری قرار گرفتهاند؛ بنابراین سکه طلا نیز در این گروه قرار میگیرد.
با این حال، قرارگرفتن سکه در فهرست داراییهای مشمول قانون به این معنا نیست که هر خرید یا فروش سکه در سال ۱۴۰۵ فوراً و بدون بررسی شرایط قانونی، مشمول وصول مالیات بر عایدی سرمایه باشد. شرایط و زمان اجرای واقعی این مالیات در بخش «مالیات بر عایدی سرمایه طلا» همین مقاله بهصورت جداگانه توضیح داده میشود.
مالیات شمش طلا در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، انواع شمش طلا، اعم از داخلی و وارداتی، از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف هستند.نکته مهم این است که این معافیت فقط به شمشهایی با شکل، وزن یا عیار خاص محدود نمیشود. طبق جزء ۹ بند «الف» ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده، انواع شمش طلا اعم از وارداتی و داخلی و همچنین حوالههای کاغذی یا الکترونیکی دارای پشتوانه صددرصد طلا، از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف هستند.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز در دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۸۴۶۷۸۷ مورخ ۱۴۰۳/۰۴/۱۲، محدودکردن این معافیت به شمش طلایی که فقط با تعریف خاص آییننامه ورود و صدور فلزات گرانبها مطابقت داشته باشد را خلاف قانون دانست و مقرره محدودکننده سازمان امور مالیاتی را از تاریخ تصویب ابطال کرد. متن رأی تصریح میکند که قانون بین انواع شمش طلا تفاوتی قائل نشده است.
بنابراین در سال ۱۴۰۵، نباید مالیات بر ارزش افزوده روی ارزش خود شمش طلا محاسبه شود. البته اگر در یک معامله، خدمت، کارمزد یا حقالعمل مستقلی وجود داشته باشد که طبق قانون مشمول مالیات باشد، حکم آن مبلغ باید جدا از اصل شمش بررسی شود.
نکته مهم: معافیت شمش طلا از مالیات بر ارزش افزوده، به معنی معافیت فعال اقتصادی از تکالیف ثبت معاملات و صدور صورتحساب الکترونیکی نیست. فعالان مشمول باید تکالیف خود را مطابق مقررات انجام دهند. برای آشنایی با این فرایند، راهنمای آموزش سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی را ببینید.
بنابراین در سال ۱۴۰۵، اصل خرید و فروش شمش طلا مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست؛ البته درآمد یا سود فعال اقتصادی از خرید و فروش طلا، بسته به نوع فعالیت و وضعیت مالیاتی شخص، میتواند از نظر مالیات بر درآمد تابع مقررات جداگانه باشد.
مالیات طلای آبشده در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، اصل طلای آبشده و طلای خام از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است. این موضوع با رأی شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۸۷۹۳۶۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری بهطور صریح تأیید شده است. هیأت عمومی اعلام کرده که طلای خام و طلای آبشده نیز در محدوده معافیت قانونی اصل طلا قرار میگیرند و مطالبه مالیات بر ارزش افزوده از خودِ ارزش طلا مبنای قانونی ندارد.
بنابراین اگر برای مثال ۱۰۰ میلیون تومان طلای آبشده خریداری شود، نباید ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده روی ۱۰۰ میلیون تومان ارزش خود طلا محاسبه شود.
با این حال، معافیت مربوط به اصل طلا است. اگر در معامله مبالغی بابت اجرت، سود فروشنده، حقالعمل یا کارمزد مشمول دریافت شود، این مبالغ از اصل طلا تفکیک میشوند و حسب مورد مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده خواهند بود. نرخ اجرت ساخت، سود و حقالعمل مربوط به معاملات طلا در سال ۱۴۰۵، ۱۰ درصد است.
مثال: اگر ارزش اصل طلای آبشده ۱۰۰ میلیون تومان و مبلغ مشمولی مانند حقالعمل یا سود فروشنده ۲ میلیون تومان باشد، مالیات بر ارزش افزوده روی ۱۰۰ میلیون تومان اصل طلا محاسبه نمیشود و فقط مبلغ مشمول مربوط باید مطابق مقررات بررسی و مالیات آن محاسبه شود.
نکته مهم: معافیت اصل طلای آبشده از مالیات بر ارزش افزوده به معنی معاف بودن فعالان این حوزه از سایر تکالیف مالیاتی نیست. فعالان صنفی و تجاری همچنان باید معاملات و صورتحسابهای خود را مطابق مقررات سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی ثبت کنند. همچنین طبق ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، ارزش اصل طلا باید از اجرت، حقالعمل و سود فروشنده در صورتحساب الکترونیکی تفکیک شود. برای ثبت صحیح کالا نیز میتوانید راهنمای دریافت شناسه طلا برای سامانه مؤدیان را ببینید.
مالیات طلافروشان در سال ۱۴۰۵
طلافروشان در سال ۱۴۰۵ علاوه بر مالیات بر درآمد فعالیت خود، مشمول تکالیف مالیات بر ارزش افزوده و سامانه مؤدیان نیز هستند.
در معاملات طلا، اصل طلا، جواهر و پلاتین از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است؛ اما اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل در سال ۱۴۰۵ مشمول ۱۰ درصد مالیات و عوارض ارزش افزوده هستند.
طبق جزء ۳ بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، عرضهکنندگان طلا، جواهر و پلاتین مکلفاند تمام عملیات خرید و فروش مربوط را در سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی ثبت کنند. همچنین در صورتحساب الکترونیکی باید ارزش اصل طلا، جواهر یا پلاتین، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده بهصورت جداگانه درج شود.
در صورت کتمان یا عدم ثبت تمام یا بخشی از معاملات در سامانه مؤدیان، جزء ۳ بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، جریمهای معادل ۹ درصد ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین تعیین کرده است. متن دائمی قانون این جریمه را غیرقابلبخشودگی اعلام کرده است؛ با این حال برای سال ۱۴۰۵ مقرره خاصی درباره امکان بخشودگی این جریمه وجود دارد. طبق بخشنامه شماره ۲۰۰/۲۳۹۶/ص مورخ ۱۴۰۵/۰۲/۲۱ سازمان امور مالیاتی کشور، اختیار بخشودگی جرایم جزء ۳ بند «ب» ماده ۲۶ در سال ۱۴۰۵ نیز جاری شده است. بنابراین نباید در مقاله بهصورت مطلق نوشته شود که این جریمه در سال ۱۴۰۵ «تحت هیچ شرایطی قابل بخشودگی نیست».
نکته دیگر اینکه این ۹ درصد، نرخ مالیات بر ارزش افزوده طلا نیست؛ بلکه جریمه خاص عدم ثبت یا کتمان معامله است. نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده سال ۱۴۰۵ برای اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل ۱۰ درصد است و اصل طلا همچنان از مالیات بر ارزش افزوده معاف است.
برای آشنایی با نحوه ثبت و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی، راهنمای آموزش سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی را مطالعه کنید. همچنین برای انتخاب شناسه صحیح کالا در معاملات طلا، سکه، شمش و طلای آبشده میتوانید از راهنمای دریافت شناسه طلا برای سامانه مؤدیان استفاده کنید.
مالیات بر درآمد طلافروش نیز موضوعی جدا از مالیات بر ارزش افزوده است و بر اساس درآمد مشمول مالیات و مقررات مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود؛ بنابراین نمیتوان درصد مالیات بر درآمد را مستقیماً روی کل فروش یا ارزش طلای فروختهشده اعمال کرد.
ارسال صورتحساب طلا به سامانه مؤدیان
اگر طلافروش هستید، ثبت صحیح ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، سود و سایر اقلام صورتحساب اهمیت زیادی دارد. برای صدور و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی طلا میتوانید با امکانات نرمافزار سامانه مؤدیان طلا حسابداران برتر آشنا شوید و نحوه ثبت و ارسال صورتحساب طلا را مشاهده کنید.
آیا میتوان مالیات طلا را پرداخت نکرد؟ چه بخشی از طلا معاف است؟
معافیت اصل طلا به معنی امکان حذف مالیات قانونی نیست. در سال ۱۴۰۵، مالیات و عوارض ارزش افزوده نباید روی ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین مشمول معافیت قانونی محاسبه شود؛ اما اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده با نرخ قانونی سال ۱۴۰۵ هستند. بنابراین آنچه خریدار بابت بخشهای مشمول پرداخت میکند قابل حذف با توافق خریدار و فروشنده نیست.
فروشنده و خریدار نمیتوانند با توافق شخصی، مالیات قانونی متعلق به بخشهای مشمول را حذف کنند. اگر اجرت، سود یا حقالعمل وجود داشته باشد، مالیات و عوارض مربوط باید مطابق مقررات محاسبه و در صورتحساب درج شود.
بنابراین اگر فروشندهای مالیات را روی کل ارزش طلا محاسبه کند، این روش صحیح نیست؛ اما اگر مالیات ۱۰ درصدی را فقط روی اجرت ساخت، سود و حقالعمل محاسبه کند، این مبلغ مطابق مقررات سال ۱۴۰۵ است.
همچنین بهتر است خریدار فاکتور یا صورتحساب معتبر دریافت کند که در آن ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده، حقالعمل و مالیات و عوارض بهصورت شفاف و تفکیکشده درج شده باشد. قانون نیز تفکیک این اقلام را در صورتحساب الکترونیکی الزامی کرده است.
مالیات فروش طلا توسط مردم در سال ۱۴۰۵
مالیات فروش طلای شخصی را نباید با مالیات بر ارزش افزوده یا مالیات عملکرد طلافروشان یکسان دانست. طبق مقررات مالیات بر سوداگری و سفتهبازی، انواع طلا، نقره، پلاتین، مسکوکات آنها از جمله سکه و جواهرآلات در زمره داراییهایی قرار گرفتهاند که انتقال آنها توسط اشخاص غیرتجاری، در صورت تحقق شرایط قانونی، میتواند مشمول مقررات مالیات بر عایدی سرمایه شود.
با این حال، صرف تصویب قانون به معنی شروع فوری اخذ مالیات از هر فردی که طلای خود را میفروشد نیست. اخذ مالیات بر عایدی سرمایه به استقرار بستر اجرایی پیشبینیشده در قانون وابسته است. بخشی از این زیرساخت به ثبت اطلاعات و صورتحسابهای الکترونیکی ارتباط دارد که سازوکار آن در آموزش سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی توضیح داده شده است.
تا ۹ شهریور ۱۴۰۵ نباید اینگونه نتیجهگیری کرد که «هرکس در سال ۱۴۰۵ طلا بفروشد، حتماً مالیات بر عایدی سرمایه میپردازد». مشمولشدن یک معامله به نوع فروشنده و خریدار، نحوه انجام معامله، معافیتهای قانونی و همچنین وضعیت اجرایی بسترهای مقرر در قانون بستگی دارد.
فروش طلای شخصی به طلافروش مجاز چه حکمی دارد؟
قانون برای برخی انتقالها معافیت پیشبینی کرده است. از جمله، در شرایط مقرر قانونی، انتقال طلا و داراییهای مرتبط توسط شخص غیرتجاری به شخص تجاری مجاز به خریدوفروش این داراییها میتواند از مالیات بر عایدی سرمایه موضوع این فصل معاف باشد.
بنابراین فروش موردی طلای شخصی به یک طلافروش مجاز را نباید با فعالیت مستمر و تجاری خریدوفروش طلا یکسان دانست. از طرف دیگر، طلافروش بهعنوان فعال اقتصادی همچنان تکالیف مربوط به ثبت معاملات و صدور صورتحساب الکترونیکی را دارد. برای معاملات تخصصی طلا نیز میتوانید راهنمای نحوه دریافت شناسه طلا برای سامانه مؤدیان را ببینید.
نکته مهم: مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات بر ارزش افزوده طلا و مالیات عملکرد طلافروشان سه موضوع مالیاتی مستقل هستند و هرکدام قواعد، معافیتها و شرایط خاص خود را دارند.
جمعبندی مالیات طلا در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵ نباید عبارت «مالیات طلا» را به یک نوع مالیات محدود کرد. مالیات بر ارزش افزوده، مالیات عملکرد طلافروشان، مالیات مقطوع برخی سنوات گذشته و مالیات بر عایدی سرمایه هرکدام مقررات و شرایط جداگانهای دارند.
در مالیات بر ارزش افزوده، اصل ارزش طلا، جواهر و پلاتین از اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل تفکیک میشود. در سال ۱۴۰۵، نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده اقلام مشمول مرتبط با طلا ۱۰ درصد است و این نرخ نباید روی اصل ارزش طلا محاسبه شود.
درباره طلای دستدوم نیز باید میان حکم مالیاتی و مقررات صنفی تفکیک کرد؛ معافیت اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده بهتنهایی به معنی آزادی بدون قیدوشرط فروش طلای مستعمل توسط هر واحد صنفی نیست.
در مورد طلای آبشده و شمش طلا نیز آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، محدودکردن معافیت قانونی اصل طلا را نپذیرفتهاند؛ با این حال فعالان اقتصادی همچنان باید تکالیف ثبت معاملات و صدور صورتحساب الکترونیکی را رعایت کنند.
طلافروشان مکلفاند معاملات خود را در سامانه مؤدیان ثبت و اصل طلا، اجرت، سود و حقالعمل را در صورتحساب الکترونیکی بهصورت تفکیکی درج کنند. برای جزئیات عملی این فرایند میتوانید آموزش سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی و نحوه دریافت شناسه طلا برای سامانه مؤدیان را مطالعه کنید.
همچنین فعالان صنف طلا که به ابزار تخصصی برای صدور و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی نیاز دارند، میتوانند از نرمافزار سامانه مؤدیان طلا حسابداران برتر استفاده کنند.
در مورد مالیات بر عایدی سرمایه طلا و سکه نیز صرف قرارگرفتن این داراییها در قانون به معنی آن نیست که هر فروش طلا توسط مردم در سال ۱۴۰۵ فوراً مشمول مالیات باشد؛ وضعیت معامله، معافیتهای قانونی و شرایط اجرایی قانون باید جداگانه بررسی شود.
سوالات متداول مالیات طلا در سال ۱۴۰۵
۱. مالیات خرید طلا در سال ۱۴۰۵ چند درصد است؟
در سال ۱۴۰۵، اصل ارزش طلا مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست. نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده برای اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل ۱۰ درصد است. بنابراین این ۱۰ درصد نباید روی کل قیمت فاکتور طلا محاسبه شود.
۲. آیا اصل قیمت طلا مشمول مالیات بر ارزش افزوده است؟
خیر. مطابق جزء ۱ بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلا، جواهر و پلاتین بهکاررفته در مصنوعات از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است. مالیات مربوط به اجرت، سود و حقالعمل باید جداگانه محاسبه شود.
۳. مالیات اجرت طلا چگونه محاسبه میشود؟
در سال ۱۴۰۵ فرمول کلی مالیات و عوارض ارزش افزوده طلا به این صورت است:
مالیات ارزش افزوده = ۱۰٪ × (اجرت ساخت + سود فروشنده + حقالعمل)
بنابراین ارزش اصل طلا وارد این فرمول نمیشود.
۴. مالیات طلای دستدوم چگونه محاسبه میشود؟
در طلای دستدوم نیز باید اصل ارزش طلا از مبالغ مشمول مالیات تفکیک شود. اگر اجرت ساختی دریافت نشود، طبیعتاً مالیاتی نیز بابت اجرت وجود ندارد؛ اما سود فروشنده، حقالعمل یا سایر مبالغ مشمول حسب مورد باید جداگانه بررسی شوند.
همچنین معافیت اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده به معنی مجاز بودن بدون قیدوشرط فروش طلای دستدوم توسط هر واحد صنفی نیست و مقررات صنفی طلای مستعمل موضوعی جداگانه است.
۵. آیا طلای آبشده مالیات بر ارزش افزوده دارد؟
طبق دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۸۷۹۳۶۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، طلای خام و آبشده نیز در محدوده معافیت اصل طلا قرار میگیرند؛ بنابراین مالیات بر ارزش افزوده روی ارزش خود طلای آبشده محاسبه نمیشود.
فعالان این حوزه برای ثبت صحیح کالا میتوانند راهنمای نحوه دریافت شناسه طلا برای سامانه مؤدیان را مطالعه کنند. این صفحه داخلی فعال است.
۶. آیا شمش طلا مشمول مالیات بر ارزش افزوده است؟
خیر. طبق جزء ۹ بند «الف» ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده، انواع شمش طلای داخلی و وارداتی از مالیات و عوارض ارزش افزوده معافاند. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز در دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۸۴۶۷۸۷ مورخ ۱۴۰۳/۰۴/۱۲ محدودکردن این معافیت به نوع خاصی از شمش را ابطال کرده است.
البته این معافیت مربوط به مالیات بر ارزش افزوده اصل شمش است و به معنی حذف سایر تکالیف مالیاتی فعال اقتصادی نیست.
۷. مالیات سکه در سال ۱۴۰۵ چگونه است؟
«مالیات سکه» یک مالیات واحد نیست. باید میان مالیات بر ارزش افزوده معاملات سکه، مالیات مقطوع خریداران سکه در برخی سنوات گذشته و مالیات بر عایدی سرمایه تفاوت قائل شد.
مقررات مالیات مقطوع سکه مربوط به سنوات گذشته را نباید به معاملات جاری سال ۱۴۰۵ تعمیم داد. همچنین درباره VAT سکه، در این مقاله بدون وجود مستند نهایی و صریح برای حکم جاری، نرخ مستقل یا قاعده عمومی جدیدی اعلام نمیکنیم.
سکه و مسکوکات طلا نیز در قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی در چارچوب مقررات مالیات بر عایدی سرمایه مورد توجه قرار گرفتهاند، اما اجرای آن تابع شرایط قانونی و استقرار بستر اجرایی است.
۸. آیا فروش طلای شخصی توسط مردم مشمول مالیات است؟
هر فروش طلای شخصی را نمیتوان بهطور خودکار مشمول مالیات دانست. قانون مالیات بر عایدی سرمایه برای انتقال برخی داراییها از جمله طلا و سکه قواعد، معافیتها و شرایط خاصی تعیین کرده و اخذ این مالیات نیز به استقرار بستر اجرایی مقرر در قانون وابسته است.
بنابراین جملههایی مانند «هرکس در سال ۱۴۰۵ طلا بفروشد باید مالیات بدهد» دقیق نیست.
۹. مالیات بر عایدی سرمایه طلا از چه زمانی اجرا میشود؟
طبق تبصره ۳ ماده ۴۶، اخذ مالیات بر عایدی سرمایه مشروط به استقرار بستر اجرایی موضوع ماده ۱۶ مکرر قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان است. صرف تصویب قانون برای شروع وصول عمومی این مالیات کافی نیست.
برای آشنایی با ساختار سامانه، مقاله آموزش سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی را ببینید.
۱۰. فروش طلای شخصی به طلافروش مجاز چه حکم مالیاتی دارد؟
طبق تبصره ۵ ماده ۴۶، در صورت فروش داراییهای موضوع بندهای ۳، ۴ و ۵ این ماده توسط شخص غیرتجاری به اشخاص تجاری مجاز موضوع اجزای ۳ و ۴ بند «ث» ماده ۱۶ مکرر، عایدی حاصل از این انتقال از مالیات موضوع فصل مالیات بر عایدی سرمایه معاف است.
بنابراین فروش طلا توسط یک شخص غیرتجاری به فعال تجاری مجاز خریدوفروش طلا، در شرایط مقرر در قانون، حکم متفاوتی از فروش به سایر اشخاص دارد.
۱۱. طلافروشان در سامانه مؤدیان چه تکالیفی دارند؟
عرضهکنندگان طلا، جواهر و پلاتین باید عملیات خریدوفروش خود را در سامانه مؤدیان ثبت کنند و در صورتحساب الکترونیکی، ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده را بهصورت تفکیکی درج کنند.
کتمان یا عدم ثبت تمام یا بخشی از معاملات، طبق جزء ۳ بند «ب» ماده ۲۶، جریمه خاص ۹ درصد ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین دارد. البته برای سال ۱۴۰۵ درباره امکان بخشودگی این جریمه، دستورالعمل خاص سازمان امور مالیاتی صادر شده است؛ بنابراین نباید آن را بدون توجه به مقررات سال جاری «مطلقاً غیرقابلبخشودگی» معرفی کرد.
برای انجام صحیح تکالیف مربوط به صورتحسابهای الکترونیکی طلا میتوانید از آموزش سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی، راهنمای دریافت شناسه طلا برای سامانه مؤدیان و نرمافزار سامانه مؤدیان طلا حسابداران برتر استفاده کنید.
فیلم آموزش ارسال صورتحساب طلا به سامانه مؤدیان :
برای طلافروشان، ثبت صحیح صورتحساب الکترونیکی طلا در سامانه مؤدیان اهمیت زیادی دارد. در صورتحساب طلا باید ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده، حقالعمل و مالیات و عوارض مربوط به بخشهای مشمول بهدرستی تفکیک شوند. در ویدئوی زیر نحوه ارسال صورتحساب طلا به سامانه مؤدیان را مشاهده میکنید.