بیمه کارفرمایان در ۱۴۰۵؛ شرط سنی، مبنای حقبیمه و شرایط ادامه بیمه
سازمان تأمین اجتماعی در بخشنامه شماره ۱۰۰۰/۱۴۰۵/۲۶۶۶ مورخ ۱۸ تیر ۱۴۰۵، بخشی از ضوابط بیمه کارفرمایانی را که مشمول مقررات مربوط به کارفرمایان فاقد پوشش بیمهای بازنشستگی هستند اصلاح کرده است.
مهمترین موضوعات این مقررات به شرط سنی پذیرش، سابقه بیمه، مبنای پرداخت حقبیمه، وضعیت مدیرعامل و اعضای موظف هیئتمدیره و نحوه ادامه بیمه در صورت تغییر وضعیت کارگاه مربوط میشود.
این تغییرات در ارتباط با آییننامه اجرایی بند «ج» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم و اصلاح بندهایی از بخشنامه شماره ۹ مشترک فنی و درآمد سازمان تأمین اجتماعی اعمال شده است.
پاسخ کوتاه
مهمترین نکات بیمه کارفرمایان در سال ۱۴۰۵ عبارتاند از:
- حداکثر سن عادی پذیرش ۵۰ سال تمام است.
- اگر متقاضی بالای ۵۰ سال باشد، سابقه پرداخت حقبیمه او باید حداقل معادل مازاد سن از ۵۰ سال باشد.
- اگر متقاضی حداقل ۱۰ سال تمام سابقه پرداخت حقبیمه نزد سازمان تأمین اجتماعی داشته باشد، از شرط سنی معاف است.
- برای افراد دارای بیش از ۱۰ سال سابقه، مبنای پرداخت حقبیمه براساس میانگین مبنای پرداخت حقبیمه ۱۲ ماه آخر قبل از ثبت تقاضا تعیین میشود.
- برای افراد دارای کمتر از ۱۰ سال سابقه، امکان انتخاب مبنای حقبیمه در محدوده قانونی وجود دارد.
- مدیرعامل یا عضو موظف هیئتمدیرهای که حقوق یا مزد دریافت میکند و مشمول بیمه اجباری است، باید از مسیر بیمه اجباری بیمه شود.
- تعطیلی یا تعلیق کارگاه، حذف کد کارگاه، انحلال یا ورشکستگی بهخودیخود مانع ادامه قرارداد بیمه کارفرما نیست.
بیمه کارفرمایان در ۱۴۰۵ شامل چه کسانی میشود؟
این مقررات برای گروه مشخصی از کارفرمایان در نظر گرفته شده است و شامل همه صاحبان کسبوکار نمیشود.
از جمله، کارفرمایان حقیقی دارای مجوز کسبوکار و نمایندگان قانونی اشخاص حقوقی غیردولتی، در صورت داشتن شرایط مقرر، میتوانند در این چارچوب قرار گیرند.
یکی از شروط مهم این است که متقاضی تحت پوشش بیمه بازنشستگی صندوق دیگری نباشد و وضعیت بیمهای او نزد خود سازمان تأمین اجتماعی نیز با شرایط مقرر تطبیق داشته باشد.
بنابراین صرف داشتن عنوان «کارفرما»، «مدیرعامل» یا «عضو هیئتمدیره» برای استفاده از این بیمه کافی نیست و وضعیت واقعی اشتغال، دریافت حقوق و پوشش بیمهای شخص باید بررسی شود.
شرط سنی بیمه کارفرمایان در ۱۴۰۵ چیست؟
حداکثر سن عادی پذیرش متقاضی ۵۰ سال تمام در زمان ثبت تقاضا است.
با این حال، دو استثنای مهم وجود دارد.
فرد بالای ۵۰ سال با کمتر از ۱۰ سال سابقه
اگر سن فرد بیشتر از ۵۰ سال باشد، درخواست او لزوماً رد نمیشود.
در این حالت، متقاضی باید حداقل به اندازه مازاد سن خود از ۵۰ سال، سابقه پرداخت حقبیمه نزد سازمان تأمین اجتماعی داشته باشد.
برای مثال، فردی که ۵۳ سال سن دارد، در صورتی که حداقل ۳ سال سابقه قابل قبول داشته باشد، از نظر این قاعده میتواند شرط سنی را احراز کند.
فرد دارای حداقل ۱۰ سال سابقه
اگر متقاضی در زمان ثبت درخواست حداقل ۱۰ سال تمام سابقه پرداخت حقبیمه نزد سازمان تأمین اجتماعی داشته باشد، از اعمال شرط سنی معاف است.
به همین دلیل، سن فرد را نباید بدون بررسی سابقه بیمه او مبنای رد یا پذیرش درخواست قرار داد.
جدول شرایط بیمه کارفرمایان در ۱۴۰۵
| وضعیت متقاضی | شرط سنی | مبنای حقبیمه |
|---|---|---|
| تا ۵۰ سال | از نظر سقف سنی مجاز | براساس سابقه و مقررات مربوط |
| بالای ۵۰ سال با سابقه کمتر از ۱۰ سال | سابقه باید حداقل معادل مازاد سن از ۵۰ سال باشد | براساس مقررات مربوط به سابقه |
| دارای حداقل ۱۰ سال سابقه | از شرط سنی معاف است | مبنا باید براساس مقررات سابقه بررسی شود |
| بیش از ۱۰ سال سابقه | با رعایت مقررات شرط سنی | میانگین مبنای حقبیمه ۱۲ ماه آخر با رعایت حداقل قانونی |
| کمتر از ۱۰ سال سابقه | با رعایت شرط سنی | انتخاب مبنا در محدوده حداقل تا حداکثر قانونی |
| مدیرعامل یا عضو موظف حقوقبگیر مشمول بیمه اجباری | از این مسیر استفاده نمیکند | بیمه اجباری طبق مقررات |
نکته: متن مقرره برای تعیین مبنای حقبیمه از عبارتهای «بیش از ۱۰ سال» و «کمتر از ۱۰ سال» استفاده کرده است. بنابراین در پروندهای که شخص دقیقاً ۱۰ سال سابقه دارد، بهتر است نحوه اجرای این مرز زمانی براساس آخرین رویه سازمان یا شعبه مربوط کنترل شود.
[تصویر داخلی ۱ اینجا قرار گیرد]
مبنای حقبیمه افراد دارای بیش از ۱۰ سال سابقه چگونه تعیین میشود؟
اگر متقاضی بیش از ۱۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد، مبنای پرداخت حقبیمه او برابر با میانگین مبنای حقبیمه پرداختی در آخرین ۱۲ ماه قبل از تاریخ ثبت تقاضا خواهد بود.
این مبلغ نمیتواند از حداقل قانونی زمان پرداخت کمتر باشد.
بنابراین شخصی که طی یک سال گذشته با مبنای بالاتری بیمهپردازی کرده است، نمیتواند الزاماً هنگام ورود به این پوشش، حداقل رقم را به دلخواه انتخاب کند.
این موضوع برای حسابداران و مدیران مالی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قبل از اقدام باید سابقه بیمه ۱۲ ماه اخیر فرد کنترل شود.
برای بررسی سایر مقررات مرتبط میتوانید قوانین حقوق و دستمزد و بیمه را نیز مطالعه کنید.
مبنای حقبیمه افراد دارای کمتر از ۱۰ سال سابقه چیست؟
اگر متقاضی کمتر از ۱۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد، امکان انتخاب بیشتری دارد.
مبنای پرداخت حقبیمه میتواند با انتخاب متقاضی در محدوده قانونی بین حداقل و حداکثر دستمزد مبنای کسر حقبیمه تعیین شود.
البته در کارگاههایی که مشمول دستمزد مقطوع موضوع ماده ۳۵ قانون تأمین اجتماعی هستند، مقررات مربوط به دستمزد مقطوع نیز باید رعایت شود.
مدیرعامل و اعضای موظف هیئتمدیره چگونه بیمه میشوند؟
وضعیت مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره باید براساس شرایط واقعی فعالیت آنها بررسی شود.
اگر مدیرعامل یا عضو موظف هیئتمدیره حقوق یا مزد دریافت کند و طبق قانون کار یا سایر مقررات استخدامی مشمول بیمه اجباری باشد، از شمول بیمه کارفرمایی موضوع این مقررات خارج است.
در این حالت، کارفرما باید حقبیمه فرد را مطابق مقررات بیمه اجباری و از طریق لیست بیمه پرداخت کند.
بنابراین حسابدار شرکت باید قبل از انتخاب نوع بیمه مشخص کند:
- آیا شخص در شرکت فعالیت موظف دارد؟
- آیا حقوق یا مزد دریافت میکند؟
- آیا شرایط بیمه اجباری برای او برقرار است؟
صرف داشتن عنوان مدیرعامل یا عضو هیئتمدیره برای تعیین نوع بیمه کافی نیست.
اگر مسئول محاسبه حقوق، بیمه و تهیه لیست کارکنان هستید، دوره آموزش حسابداری حقوق و دستمزد از صفر تا صد؛ بروزرسانی ۱۴۰۵ حسابداران برتر نیز میتواند برای تکالیف عملی حقوق و بیمه کاربردی باشد.
[تصویر داخلی ۲ اینجا قرار گیرد]
اگر کارفرما دیگر کارگر نداشته باشد، بیمه خودش قطع میشود؟
خیر. فقدان کارگر یا نیروی مشمول بیمه اجباری، بهخودیخود به معنی قطع بیمه خود کارفرما نیست.
در صورت رعایت مقررات، فرد میتواند پرداخت حقبیمه و پوشش بیمهای خود را ادامه دهد.
بنابراین نباید صرف خالیشدن کارگاه از نیروی بیمهشده، قرارداد بیمه کارفرما را پایانیافته فرض کرد.
اگر محل کارگاه تغییر کند چه میشود؟
تغییر محل کارگاه نیز بهتنهایی مانع ادامه پوشش بیمه کارفرما نیست.
البته تغییر نشانی و سایر اطلاعات کارگاه باید طبق مقررات اعلام شود و وضعیت پرونده بیمهای بهدرستی مدیریت شود.
[تصویر داخلی ۳ اینجا قرار گیرد]
آیا تعطیلی، انحلال یا حذف کد کارگاه بیمه کارفرما را قطع میکند؟
خیر.
در صورت بروز وضعیتهایی مانند:
- تعطیلی یا تعلیق فعالیت کارگاه
- تغییر محل کارگاه
- حذف شماره یا کد کارگاه
- انحلال
- ورشکستگی
- فقدان کارگر مشمول بیمه اجباری
فرد مشمول میتواند نسبت به پرداخت حقبیمه و استمرار قرارداد و پوشش بیمهای خود اقدام کند.
بنابراین این تصور که فرد پس از تعطیلی یا حذف کد کارگاه الزاماً باید بیمه کارفرمایی را قطع و سراغ بیمه اختیاری یا صاحبان حرف و مشاغل آزاد برود، حکم عمومی درستی نیست.
اگر مدیر یا نماینده قانونی شرکت استعفا دهد چه میشود؟
در مورد نمایندگان قانونی اشخاص حقوقی غیردولتی نیز استعفا، برکناری یا خاتمه خدمت به هر دلیل، بهخودیخود مانع ادامه بیمهپردازی طبق مقررات مربوط نیست.
البته وضعیت قرارداد و شرایط بیمهای فرد همچنان باید بررسی شود.
وقفه در پرداخت حقبیمه چه اثری دارد؟
استمرار پوشش بیمهای به پرداخت حقبیمه طبق مقررات وابسته است.
اگر حقبیمه در موعد مقرر پرداخت نشود، ایامی که حقبیمه آنها پرداخت نشده است جزو سابقه بیمهپردازی محسوب نمیشوند.
همچنین اگر وقفه بیمهپردازی بیش از سه ماه از آخرین روز پرداخت حقبیمه باشد، ادامه بیمهپردازی مستلزم احراز مجدد شرایط متقاضی و انعقاد قرارداد جدید خواهد بود.
این موضوع با تعطیلی یا حذف کد کارگاه تفاوت دارد؛ مشکل اصلی در این حالت وقفه در بیمهپردازی است.
آیا بیمه کارفرمایان برای همه صاحبان کسبوکار اجباری است؟
خیر.
این مقررات به معنی اجباریشدن بیمه برای تمام صاحبان کسبوکار نیست.
موضوع آن، امکان پوشش گروه مشخصی از کارفرمایان واجد شرایط است.
اگر شخص از صندوق دیگری پوشش بازنشستگی دارد یا مشمول بیمه اجباری است، باید وضعیت او براساس همان مقررات بررسی شود.
تفاوت بیمه کارفرمایی و بیمه اجباری چیست؟
بیمه اجباری مربوط به افرادی است که براساس رابطه کاری و مقررات مربوط، مشمول بیمه اجباری هستند و کارفرما مکلف است حقبیمه آنها را از طریق لیست ارسال و پرداخت کند.
بیمه کارفرمایان موضوع این مقررات برای گروهی از صاحبان کسبوکار و نمایندگان قانونی اشخاص حقوقی در نظر گرفته شده است که شرایط این پوشش را دارند.
بنابراین نمیتوان فردی را که در عمل مشمول بیمه اجباری است، صرفاً برای انتخاب شرایط متفاوت در مسیر بیمه کارفرمایی قرار داد.
حسابداران بعد از این بخشنامه چه مواردی را کنترل کنند؟
قبل از ثبت یا ادامه بیمه کارفرما بهتر است موارد زیر بررسی شود:
- سن متقاضی در زمان درخواست
- سابقه قابل قبول بیمه نزد سازمان تأمین اجتماعی
- میزان مازاد سن از ۵۰ سال در افراد بالای این سن
- سابقه کمتر یا بیش از ۱۰ سال برای تعیین مبنای حقبیمه
- میانگین مبنای پرداخت حقبیمه ۱۲ ماه آخر در افراد مشمول
- وجود یا عدم وجود پوشش بازنشستگی در سایر صندوقها
- وضعیت سایر پوششهای بیمهای شخص نزد تأمین اجتماعی
- سمت فرد در شرکت و دریافت یا عدم دریافت حقوق
- وضعیت کارگاه و نحوه استمرار پرداخت حقبیمه
- جلوگیری از ایجاد وقفه بیش از سه ماه در بیمهپردازی
مثال ۱؛ کارفرمای ۵۳ ساله با ۳ سال سابقه
فرض کنید کارفرمایی ۵۳ سال دارد و ۳ سال سابقه پرداخت حقبیمه قابل قبول نزد سازمان تأمین اجتماعی دارد.
سن او ۳ سال بیشتر از سقف ۵۰ سال است و سابقه او نیز ۳ سال است.
بنابراین از نظر قاعده مازاد سن، سابقه او حداقل معادل مدت مازاد سن از ۵۰ سال است و صرف ۵۳ سالهبودن مانع پذیرش او نخواهد بود.
مثال ۲؛ کارفرمای ۵۳ ساله با ۱۵ سال سابقه
این فرد حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه دارد؛ بنابراین از اعمال شرط سنی معاف است.
از آنجا که سابقه او بیش از ۱۰ سال است، مبنای حقبیمه او نیز براساس میانگین مبنای پرداخت حقبیمه ۱۲ ماه قبل از تقاضا و با رعایت حداقل قانونی تعیین میشود.
مثال ۳؛ کارفرمای ۵۵ ساله با ۲ سال سابقه
این شخص ۵ سال بیشتر از سقف سنی ۵۰ سال سن دارد، اما فقط ۲ سال سابقه بیمه دارد.
بنابراین سابقه او معادل مازاد ۵ ساله سن نیست و از نظر شرط سنی شرایط لازم را ندارد، مگر اینکه از جهت دیگری مشمول استثنای قانونی باشد.
مثال ۴؛ کارفرمای ۴۵ ساله با ۶ سال سابقه
این شخص از نظر شرط سنی در محدوده مجاز قرار دارد.
چون سابقه او کمتر از ۱۰ سال است، میتواند مبنای پرداخت حقبیمه را در محدوده قانونی بین حداقل و حداکثر دستمزد انتخاب کند.
مثال ۵؛ مدیرعامل حقوقبگیر شرکت
اگر مدیرعامل بابت فعالیت خود حقوق یا مزد دریافت کند و طبق مقررات مشمول بیمه اجباری باشد، بیمه او باید در مسیر بیمه اجباری و از طریق لیست کارگاه انجام شود.
اشتباهات رایج درباره بیمه کارفرمایان
یکی از مهمترین اشتباهات این است که گفته شود هر فرد بالای ۵۰ سال فقط در صورت داشتن ۱۰ سال سابقه امکان بیمهشدن دارد.
این برداشت کامل نیست؛ فرد بالای ۵۰ سال با سابقه کمتر از ۱۰ سال نیز در صورتی که سابقه او حداقل معادل مازاد سن از ۵۰ سال باشد، میتواند شرط سنی را احراز کند.
اشتباه دیگر، قطع بیمه کارفرما به محض تعطیلی، انحلال، ورشکستگی یا حذف کد کارگاه است. این وضعیتها بهخودیخود مانع استمرار قرارداد بیمه نیستند.
از دیگر خطاها میتوان به انتخاب آزادانه حداقل دستمزد برای تمام افراد دارای سابقه بالا و همچنین استفاده از بیمه کارفرمایی برای مدیرعامل حقوقبگیر مشمول بیمه اجباری اشاره کرد.
آیا نرخ حقبیمه در این بخشنامه تغییر کرده است؟
تمرکز اصلی مقررات مورد بحث بر شرایط شمول، مبنای پرداخت حقبیمه، شرط سنی و استمرار پوشش است.
بنابراین برای اعلام رقم دقیق حقبیمه در هر پرونده باید نوع قرارداد، دستمزد مبنا و آخرین مقررات اجرایی سازمان تأمین اجتماعی بررسی شود.
برای مشاهده ارقام عمومی دستمزد و مزایای سال جاری میتوانید حقوق و مزایای سال ۱۴۰۵ و جدول کامل حقوق اداره کار را ببینید.
جمعبندی
مقررات جدید بیمه کارفرمایان چند نکته مهم را روشن کرده است.
حداکثر سن عادی پذیرش ۵۰ سال است؛ اما افراد بالای ۵۰ سال در صورت داشتن سابقه حداقل معادل مازاد سن میتوانند شرایط پذیرش را احراز کنند و اشخاص دارای حداقل ۱۰ سال سابقه نیز از شرط سنی معاف هستند.
برای افراد دارای بیش از ۱۰ سال سابقه، میانگین مبنای حقبیمه ۱۲ ماه آخر اهمیت دارد و افراد دارای کمتر از ۱۰ سال سابقه امکان انتخاب مبنا در محدوده قانونی را دارند.
مدیرعامل و عضو موظف هیئتمدیره حقوقبگیر، در صورت شمول بیمه اجباری، باید از همان مسیر بیمه شود.
همچنین تعطیلی، تعلیق، تغییر محل کارگاه، حذف کد کارگاه، انحلال یا ورشکستگی بهخودیخود مانع ادامه بیمه کارفرما نیست؛ اما وقفه طولانی در پرداخت حقبیمه میتواند برای استمرار قرارداد مشکل ایجاد کند.
سؤالات متداول
حداکثر سن بیمه کارفرمایان در سال ۱۴۰۵ چند سال است؟
حداکثر سن عادی پذیرش ۵۰ سال تمام در زمان ثبت درخواست است.
آیا فرد بالای ۵۰ سال میتواند بیمه کارفرمایی شود؟
بله. اگر سابقه پرداخت حقبیمه او حداقل معادل مازاد سن از ۵۰ سال باشد، میتواند شرط سنی را احراز کند. همچنین فرد دارای حداقل ۱۰ سال سابقه از شرط سنی معاف است.
فرد ۵۳ ساله حداقل چند سال سابقه برای شرط سنی نیاز دارد؟
از نظر قاعده مازاد سن، حداقل ۳ سال سابقه پرداخت حقبیمه لازم است.
مبنای بیمه فرد دارای بیش از ۱۰ سال سابقه چگونه محاسبه میشود؟
براساس میانگین مبنای پرداخت حقبیمه ۱۲ ماه آخر قبل از ثبت تقاضا، با رعایت حداقل قانونی.
فرد دارای کمتر از ۱۰ سال سابقه چه مبنایی میتواند انتخاب کند؟
در محدوده قانونی میتواند بین حداقل و حداکثر دستمزد مبنای کسر حقبیمه انتخاب کند.
مدیرعامل شرکت میتواند بیمه کارفرمایی شود؟
اگر حقوق یا مزد دریافت کند و مشمول بیمه اجباری باشد، باید از مسیر بیمه اجباری اقدام شود.
اگر کارگاه دیگر کارگر نداشته باشد بیمه کارفرما قطع میشود؟
خیر. فقدان نیروی مشمول بیمه اجباری بهخودیخود مانع ادامه بیمهپردازی کارفرما نیست.
با تعطیلی یا انحلال شرکت، بیمه کارفرما قطع میشود؟
خیر. مقررات امکان استمرار قرارداد و پرداخت حقبیمه را حتی در موارد تعطیلی، تعلیق، حذف کد کارگاه، انحلال یا ورشکستگی پیشبینی کرده است.
اگر حقبیمه چند ماه پرداخت نشود چه اتفاقی میافتد؟
ایامی که حقبیمه آنها پرداخت نشده است سابقه محسوب نمیشود. اگر وقفه بیش از سه ماه شود، ادامه بیمه نیازمند احراز مجدد شرایط و انعقاد قرارداد جدید خواهد بود.
مقالات مرتبط
قوانین حقوق و دستمزد + فیلم آموزشی
حقوق و مزایای سال ۱۴۰۵؛ جدول کامل حقوق اداره کار
پایه سنوات ۱۴۰۵؛ مبلغ، شرایط، محاسبه آنلاین و دانلود اکسل نخستین پایه